i-governance

IMO - i-governance model opdrachtgever

Bestaande  IT Governance modellen zijn bedoeld om de ICT omgeving beter aan te laten sluiten aan de business die zij moet ondersteunen. Echter, primair is het begrip IT Governance gericht op het beheersen van de ICT omgeving. Om die reden komt de rol van opdrachtgever, als eigenaar van een investeringstraject waar een project onderdeel van is, amper voor in de IT Governance modellen. Een duidelijke leemte in een belangrijk proces.

Voor Wortmann en Kremer voldoende reden om met een totaal ander model te komen. Een model dat de interface tussen een ict afdeling (of andere specialisten) en de business beter beschrijft. Maar een model waarin de rol van opdrachtgever, als belangrijkste stakeholder en verantwoordelijk is voor een goede regievoering, expliciet in wordt genoemd en centraal staat. 

Het model

1 i-governanceHet model kijkt primair naar de interface tussen vraag- en aanbodzijde en laat de interne organisatie van de eigen ICT afdeling achterwege. Dit laatste is voor certificering belangrijk, maar voor een opdrachtgever is het minder relevant. Het gaat om een governance model voor het totale investeringstraject. Wortmann en Kremer noemen dit bewust het i-Governance model is gedeeltelijk gebaseerd op het borgingsmodel. De i-Governance heeft primair betrekking op de aansturing van het investeringstraject, ongeacht of het nu in de ICT, de bouw of de engineering is. Een project is hiervan uiteraard een belangrijk onderdeel. In het i-Governance model worden, horizontaal gezien, eveneens drie domeinen onderscheiden.

 

 

Drie domeinen

Horizontaal gezien maken we onderscheid in drie domeinten 

 

  • het businessdomein:
    van de sales, productie, logistiek, hrm, etc. Het geeft de staande organisatie weer van de business.
  • het specialisten domein:
    dat van de specialisten: in dit voorbeeld de ict specialisten, adviseurs, leveranciers, etc. Het geeft de staande organisatie weer van de eigen ICT afdeling of die van de service provider.
  • het investeringsdomein:
    hierin liggen alle activiteiten behorend bij een investering, inclusief het project. Het geeft de tijdelijke organisatie weer. 

Drie niveaus

Verticaal gezien maken we onderscheid tussen de volgende drie niveau’s:

  • doelstellingen bepalende niveau:
    de eerste of tweede bestuurslaag binnen een organisatie: vaak het niveau van de directie of bestuurders;
  • bijdrage leverend niveau:
    vaak de tweede of derde  bestuurslaag: de afdelingsmanagers of business unit managers
  • het resultaat leverend niveau:
    de projectmanagers vanuit de business of de ICT afdeling. Op dit laatste niveau worden de projecten gerealiseerd.  

deze drie niveau's vormen de basis van het oorspronkelijke borgingsmodel.

 

Beschrijving

Met dit model is ict teruggebracht tot wat het zou moeten zijn: een ondersteunende afdeling. Maar belangrijker nog is de positionering van de opdrachtgever als centrale figuur in het investeringstraject en in het voeren van de juiste regie over direct betrokken stakeholders. Dat is een belangrijk uitgangspunt voor het i-Governance model. De dubbelrol van de opdrachtgever komt hierin duidelijk tot uiting: hij is de business manager binnen het domein van de business en de opdrachtgever binnen het domein van de investering. Hij is in de rol van opdrachtgever eveneens de vertegenwoordiger van het overige business management. 

Afhankelijk van de specifieke situatie van de organisatie, kan dit model worden gehanteerd in elke stap van het regiemodel. Bijvoorbeeld gedurende het uitbesteden van het project, maar ook tijdens het uitvoeren van het project (respectievelijk stap 4 en 5 van het regiemodel). Maar het i-Governance model kan echter ook toegepast worden tijdens stap 7: het terugverdienen van de investering en het in beheer geven van het ict systeem bij de ict afdeling. De invulling van de rollen of stakeholders kan per stap verschillen. Daarom is het aan te raden om tijdens elke stap van het regiemodel na te gaan in hoeverre de invulling van het i-Governance model nog relevant is. 

Duidelijk is dat een belangrijke stakeholder gedurende het gehele traject dezelfde business manager is, namelijk de opdrachtgever. Hij staat centraal in dit model en heeft een overzicht van de belangrijkste stakeholders die mogelijk van invloed zijn op het project. 

Opgemerkt dient te worden het niet de intentie van dit model is om de volledige projectorganisatie weer te geven. Deze organisatie is onderdeel van het vak met daarin ‘project’.

 

Extended i-Governance model

2 i-governance-extendHet extended i-Governance model

Interne ICT afdelingen van de grotere organisaties besteden regelmatig werkzaamheden uit aan ICT service providers. Ook in dat geval is er sprake van een opdrachtgever/opdrachtnemer relatie.  

Het i-Governance model kan eenvoudig worden uitgebreid voor het zichtbaar maken van de aansturing van het investeringstraject, inclusief onderaannemers. Ook nu zijn de verschillende stakeholders duidelijk in kaart gebracht. Maar ook de verschillende vormen van regie. 

In het extended i-Governance model onderkennen we twee type opdrachtgevers:

  • primaire opdrachtgever;
  • secundaire opdrachtgever. 

De primaire opdrachtgever is de business manager in de lijnorganisatie. De eigenaar van het investeringstraject met bijbehorende businesscase. Van hieruit geeft hij opdracht tot het realiseren van het investeringsproject. In dit voorbeeld is de secundaire opdrachtgever de ICT- of Informatiemanager. Als opdrachtnemer annex secundaire opdrachtgever zal hij delen van de werkzaamheden van het project uitbesteden aan een externe leverancier. Als zodanig is hij verantwoordelijk voor de aansturing van de leverancier. 

 

Toepassingsgebieden

3 i-governance bouwToepasbaarheid niet ICT investeringen.

Het i-Governance model is breed toepasbaar bij diverse investeringstrajecten. Een voorbeeld hiervan is gegeven in bijgaand figuur voor een verbouwingsproject in een zorginstelling. De doelstelling kan bijvoorbeeld zijn het beter op elkaar afstemmen van de zorgprocessen. Een bijdrage die hieraan geleverd kan worden is een herinrichting van het zorgcentrum. Dit betekent een investering in de vorm van een ingrijpende verbouwing van het zorgcentrum. Het resultaat is in dat geval de verbouwing zelf. Uiteraard zal de exacte invulling van het i-Governance model afhangen welke spelers erbij betrokken zijn. Het is slechts een eenvoudig voorbeeld.

 

 

 

 

 

 

Om te kunnen reageren op dit artikel, moet je ingelogd zijn (na registratie).

Modellen bekeken

 

Nieuwsbrief

wij versturen geen nieuwsbrieven, mailings, e.d. Wil je op de hoogte blijven? Volg ons dan via Twitter of LinkedIn.

Wie is online

We hebben 227 gasten en geen leden online

×
Nieuwsbrief

Op de hoogte blijven van onze onderzoeken over Goed Opdrachtgeverschap? Of meedoen aan onderzoeken naar Goed Opdrachtgeverschap? Meld u aan voor de speciale nieuwsbrief en blijf op de hoogte.

ACYMAILING_NEWLETTER